Nerd, geek, we hebben het allemaal wel gehoord. Zijn wij echt zo awkward? Ja, en daar mag je blij mee zijn schrijft psycholoog Ty Tashiro in zijn boek Awkward: The Science of Why We’re Awkward and Why That’s Awesome.

 

“Mensen die awkward zijn, zien de wereld anders dan mensen die het niet zijn,” is in het boek Awkward: The Science of Why We’re Awkward and Why That’s Awesome te lezen. Het briljante is dat het boek awkwardness opvoert als een unieke kwaliteit, maar die op zo’n universele manier beschrijft dat je juist denkt dat iedereen zich als een geek gedraagt. Alsof pizza het allerbeste voedsel is, en alleen jij en de schrijver er zo over denken. Tashiro probeert je niet te vertellen hoe je van je awkwardness af kunt komen. Zijn belangrijkste stelling lijkt: “Voel jij je soms awkward? Ik ook! En daarom zijn wij zo cool.”

Hoe geeky is schrijver en psycholoog Ty Tashiro zelf? Tonic interviewde Tashiro over de angst voor vernederende publiekelijke taferelen en Star Wars-referenties die niemand begrijpt. Behalve hij, ik en waarschijnlijk jij. Alleen wij drie. Vertel het ook maar niet door aan anderen.

 

Hoe definieer jij awkward? Wat zijn de criteria?

– Ik vergelijk het met de oude Noorse herkomst van het woord ‘awkward’: isafgr. Dat betekent: in een andere richting kijken. Dat vind ik mooi, want het legt uit waarom mensen die awkward zijn sociale signalen missen die alle andere mensen wel lijken te begrijpen. Maar het geeft ook aan dat mensen die awkward zijn soms mogelijk kijken naar iets dat cool is, of dat ze op een andere manier naar iets kijken. Ik gebruik dat graag als een brede definitie, maar we kunnen het ook hebben over het verschil tussen momenten die awkward zijn en mensen die awkward zijn.

 

Wat is het verschil?

– Momenten die awkward zijn, zijn psychologische best makkelijk te definiëren. Het gaat simpelweg om afwijkingen van onbeduidende sociale verwachtingen. Denk aan het openstaan van je rits, of dat er spinazie tussen je tanden zit. Om echt een awkward persoon te zijn, moet je veel verder gaan dat.

Zit de meeste awkwardness niet gewoon in ons hoofd? We zijn doodsbang dat we de verkeerde dingen zeggen of doen, maar meestal is de werkelijkheid niet half zo erg als we denken.

– Er zit een groot culturele component aan. Er is daadwerkelijk een antropologie van awkwardness. [Lacht.] Nou ja, soort van.

 

Het is niet echt wetenschappelijk?

– Ik heb een beetje bij elkaar geraapt, maar alle onderdelen zijn er wel. Er is een antropoloog, Mary Douglas, die in 1966 een geweldig boek schreef, Purity and Danger, over hoe sociale verwachtingen evolueerden in jager-verzamelaargroepen. Het is interessant, want voor een groot deel van de menselijke geschiedenis, duizenden jaren lang, lag de levensverwachting rond de 40 jaar. De kans dat jij of je hele groep zou sterven van de honger was best groot. Dus je kon er niet iemand bij hebben die er de kantjes vanaf liep tijdens het jagen of verzamelen. De beslissing met wie je omging en je tijd doorbracht, was dus een kwestie van leven of dood.

 

Nu is dat niet meer zo.

– Totaal niet. Etiquette en sociale verwachten zijn een tamelijk briljant onderdeel van ons overlevingsinstinct, omdat ze voor groepen een systeem vormden waarmee je mensen eruit kon pikken die niet genoeg deden of die de groep zou verraden voor een andere groep. Dat is waarschijnlijk de reden dat we tegenwoordig nog steeds zo gevoelig zijn voor kleine sociale afwijkingen.

Dat is heel fascinerend. Dus als iemand iets awkwards of gênants doet, waarschuwt iets ouds in onze hersenen ons dan: ‘Dankzij deze gast sterven we allemaal de hongersdood’?

– Precies.

 

Lees ook: Fouten maken voor een succesvol leven

 

Lees het complete interview Het boek Awkward van Ty Tashiro koop je hier: